Een schitterend gebrek

Door Arthur Japin

Auteur:	Japin, Arthur
Jaar uitgave:	2003
Uitgeverij:	De Arbeiderspers
Plaats:	Amsterdam
Aantal pagina's:	239
Genre:	historische roman, psychologische roman

Over de auteur

Arthur Japin (1956) is een veelzijdig man. Hij studeerde een paar jaar Nederlandse taal- en letterkunde en deed daarna de theaterschool. Hij speelde verschillende rollen voor tv, radio en toneel en zong daarnaast in opera's. In 1987 stopte hij met acteren en wijdde zich volledig aan het schrijverschap. Ook hierin is hij veelzijdig. Zo schreef hij diverse toneelstukken, hoorspelen, scenario's, verhalenbundels en romans. Zijn debuut als schrijver had hij in 1996 met de verhalenbundel Magonische verhalen die veel positieve literaire kritieken kreeg. Grote bekendheid kreeg hij met De zwarte met het witte hart (1998), een roman op historische feiten gebaseerd. Binnen dit genre schreef hij ook De overgave (2007), Vaslav (2010) en Een schitterend gebrek (2003).  Zijn werk is meerdere maken bekroond.  

In 1994 schreef Japin het scenario voor 'Jacob de gok, Giacomo Casanova aan de Leidse gracht' voor de TROS. In dit hoorspel ziet hij zijn eerste liefde terug in Amsterdam.

Een schitterend gebrek  wordt op de luister-cd door hem zelf voorgelezen.

Inhoud

Dit boek is gebaseerd op het leven van Lucia, de eerste grote liefde van Giacomo Casanova. Het verhaal beschrijft de ontmoeting van Lucia en Giacomo, haar verraad en het terugzien, dit alles door de ogen van Lucia bezien. Het weerzien van Giacomo in Amsterdam is voor haar de aanleiding om op haar leven terug te kijken. Je gaat met Lucia mee naar het Italiaanse platteland, waar zij elkaar leerden kennen toen zij nog erg jong waren. Je leest hoe haar gezicht door ziekte blijvend verminkt raakt. Omdat uiterlijk bij de hogere Venetiaanse klasse waar Casanova toe behoort zeer belangrijk is, besluit ze uit liefde voor hem te vertrekken. Voor hem laat ze de boodschap achter dat zij er vandoor is met een knecht. Dit verraad zorgt ervoor dat hij nooit meer zo lief kan hebben als hij daarvoor kon.

Lucia komt via Venetië in Amsterdam terecht, waar ze als hoer werkt. Daar ontmoet ze Casanova weer, die haar niet herkent omdat zij haar verminking verbergt achter een voile. Overwint liefde uiteindelijk alles?

Het boek lijkt misschien in eerste instantie een standaard liefdesromannetje, maar onderscheid zich daarvan door het bloemrijke taalgebruik en veel filosofische wijsheden. Ook in opbouw en plot wijkt de roman af van het gewone liefdesverhaal. 

Titelverklaring

Waarom het boek de titel ‘Een schitterend gebrek’ draagt wordt al duidelijk in het begin van het verhaal: Giacomo en Francesco komen naar het landhuis van de gravin voor het grote bruiloftfeest. Ze worden ontvangen door de 14jarige Lucia.

“Die Lucia is volmaakt!”

“Dat zou je denken,” Giacomo klonk plotseling bedrukt. “Ze heeft alleen één ernstige tekortkoming.”

“Welke dan?”

“Zij is te jong.”

Hij meende het, maar zijn broer moest lachen: “Wat een schitterend gebrek!”

Japin, A. (2007). Historische roman: Een schitterend gebrek. Amsterdam: Uitgeverij De Arbeiderspers. P.52

Francesco verwijst naar een typisch kenmerk van de achttiende eeuw, namelijk hoe jonger je vriendin, hoe beter. Het ‘jong zijn’ van Lucia is dus geen gebrek volgens Francesco. Maar om dit nonchalant over te laten komen zegt hij dat het een ‘schitterend’ gebrek is.

In de loop van het verhaal krijgt de titel nog een tweede betekenis. Wanneer Lucia de pest krijgt vraagt ze haar ouders om als voorzorgsmaatregel de ledematen vast te binden aan de spijlen van het bed. Lucia’s gezicht werd echter niet vastgebonden en de zweren op haar gezicht zijn mede door het kussen uit elkaar gesplat.

Later is haar leven leert ze met dit ‘gebrek’ leven. Ze begint met het dragen van een sluier voor haar gezicht om de littekens te verbergen. Op deze manier wordt ze door de elite niet bevooroordeeld en wordt haar leven wat aangenamer en zorgelozer.

Tijd en ruimte

Het verhaal speelt zich af in de tijd van de Verlichting, de achttiende eeuw. Het begint als Lucia veertien is (ze is in 1728 geboren dus dat is in 1742), en het eindigt als Lucia (op dat moment Galathée de Pompignac) 30 jaar is, in 1758 dus. In het nawoord kom je erachter wanneer Lucia overleden is, eigenlijk beslaat het boek dus heel haar levensverhaal, met een paar knippen erin.

Het verhaal kent veel versnellende en vertragende momenten. Bijvoorbeeld wanneer Lucia de ziekte krijgt waar ze haar verminking aan overhoudt. De schrijver wijdt acht pagina's aan dit voorval. Het is dat ook de basislegging van het verhaal. Als Lucia wegloopt uit Pasiano komt er een versnelling in het verhaal, de tijd waarin ze reist door Italië en Frankrijk komt niet erg uitgebreid aan bod.

Wat erg kenmerkend is voor dit verhal is dat het niet in chronologische volgorde verteld word. Met vele flash-backs wordt het verhaal in leven gehouden en ben je verplicht goed op te letten. De flash-backs zijn van lange duur, vaak hoofdstukken lang.

Het verhaal speelt zich af in Europa, met name in Italië (Venetië), Frankrijk (Parijs) en Nederland (Amsterdam). Haar jeugd speelt zich af in Pasiano, een mooi natuurgebied met een landhuis van de Gravin en wat huizen voor het personeel, waar Lucia zich helemaal thuis voelt tussen de bossen met de dieren. Als ze wegvlucht uit Pasiano (ze veranderdt har naam in Galathée) komt ze terecht in Bologna waar ze Zelide ontmoet tijdens haar baan als kindermeisje. Samen met deze vrouw gaat ze wonen in Vincennes, dichtbij Parijs. Wanneer Zelide sterft, gaat Galathée naar Amsterdam. Hier komt ze in een klein appartementje te wonen.

Als jonge vrouw komt Galathée in het theater, het bordeel, het spinhuis en gewoon op straat. Vooral het theater en het sniphuis hebben veel betekenis het het boek. Het theater is waar ze Haar jeugdliefde weerziet en het spinhuis is waar ze in heeft gezeten als prostitue om daar te spinnen als soort van taakstraf.

Als laatste gaat ze met haar man naar Amerika, er speelt hier zich niets af, het wordt alleen genoemd.

Bronnen:

http://www.lezenvoordelijst.nl/zoek-een-boek/nederlands-15-tm-19-jaar/e/een-schitterend-gebrek/

https://decasanova.wikispaces.com/Analyse+%27Een+schitterend+gebrek%27